Estoński CIT – zasady, warunki, obliczanie podatku i korekta wstępna

Estoński CIT – co to jest?

Estoński CIT to forma opodatkowania dochodów spółek, w której podatek jest co do zasady płacony dopiero w momencie dystrybucji wypracowanego zysku. W przeciwieństwie do klasycznego CIT, spółka nie płaci podatku dochodowego od bieżących zysków operacyjnych. Jeżeli środki pozostają w spółce i są przeznaczane na jej bieżącą działalność, moment opodatkowania zostaje odroczony.

CIT estoński jest określany w przepisach jako ryczałt od dochodów spółek. Aby z niego skorzystać, musisz spełnić określone warunki dotyczące m.in. formy prowadzenia działalności, struktury właścicielskiej i zatrudnienia. Istotne znaczenie ma również prawidłowe rozliczenie przejścia na ten sposób opodatkowania.

Korekta wstępna – jak wygląda przejście na estoński CIT?

Samo przejście na ryczałt wymaga rozliczenia różnic w ujmowaniu przychodów i kosztów dla celów podatkowych i rachunkowych. Służy temu tzw. korekta wstępna, którą wykazuje się na formularzu CIT/KW (stanowiącym załącznik do standardowego zeznania CIT-8).

Co ważne, podatek wynikający z tej korekty ma charakter warunkowy. Jeżeli Twoja spółka pozostanie na estońskim CIT przez co najmniej cztery lata podatkowe, zobowiązanie to w całości wygasa i podatku z korekty wstępnej nie trzeba płacić.

CIT estoński – dla kogo?

CIT estoński jest dostępny dla określonych przedsiębiorców. Mogą go wybrać spółki z o.o., akcyjne, proste spółki akcyjne, komandytowe oraz komandytowo-akcyjne, jeżeli mają siedzibę lub zarząd w Polsce i spełniają pozostałe warunki ustawowe.

Podstawowe warunki stosowania ryczałtu (które trzeba spełniać łącznie) to:

• prosta struktura właścicielska – wspólnikami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne (wyjątkiem pozwalającym na zachowanie prawa do estońskiego CIT jest posiadanie udziałów przez fundację rodzinną),
• brak spółek-córek – spółka nie może posiadać udziałów ani akcji w innych podmiotach,
• charakter działalności – przychody pasywne (np. z odsetek, praw autorskich, franczyzy czy transakcji z podmiotami powiązanymi) muszą stanowić mniej niż 50% ogółu przychodów spółki,
• warunek zatrudnienia – spółka musi zatrudniać co najmniej trzy osoby (w pełnym wymiarze czasu pracy na umowę o pracę) lub ponosić określone koszty na rzecz co najmniej trzech pracowników na innych umowach (np. zlecenie),
• prowadzenie ksiąg – spółka prowadzi standardową pełną księgowość.

Wybór ryczałtu zgłaszasz na formularzu ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku korzystania z tej formy. Estoński CIT wybierasz na okres 4 lat podatkowych, który automatycznie się przedłuża na kolejne 4 lata, jeśli nadal spełniasz kryteria.

CIT estoński – zalety i wady

Ocena, czy estoński CIT będzie korzystny, zależy od indywidualnej sytuacji spółki i jej planów dotyczących dystrybucji zysku. Kluczowe znaczenie ma to, czy zarobione środki mają pozostawać w firmie na inwestycje, czy będą regularnie wypłacane wspólnikom. Trzeba też drobiazgowo przeanalizować transakcje ze wspólnikami, ponieważ część świadczeń może zostać uznana za tzw. ukryte zyski.

Zalety CIT-u estońskiego

Najważniejsze korzyści wynikają z przesunięcia momentu opodatkowania na przyszłość. Może to drastycznie poprawić płynność finansową spółki, zwłaszcza gdy większość zysku jest reinwestowana w przedsiębiorstwo.

Do głównych zalet estońskiego CIT-u zaliczamy:

• brak bieżącego podatku – 0% CIT od zysku, który pozostaje w spółce i nie jest przeznaczany do wypłaty,
• większy budżet na rozwój – możliwość przeznaczenia pełnych wypracowanych kwot brutto na inwestycje i bieżącą działalność,
• prostszą księgowość podatkową – brak konieczności ustalania klasycznego dochodu podatkowego (według standardowych kosztów uzyskania przychodów) w okresie stosowania ryczałtu,
• pełną kontrolę – powiązanie momentu zapłaty podatku z suwerenną decyzją wspólników o podziale i wypłacie wypracowanego zysku.

Wady i ryzyka CIT-u estońskiego

Ryczałt wymaga stałego i rygorystycznego pilnowania warunków jego stosowania. Szczególnej uwagi wymagają bieżące rozliczenia ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi, ponieważ niektóre transfery pieniężne mogą zostać niespodziewanie opodatkowane.

Wśród ograniczeń i ryzyk należy wskazać:

• rygorystyczne warunki – konieczność nieprzerwanego spełniania ustawowych wymogów (np. dotyczących zatrudnienia czy struktury udziałów) przez cały okres korzystania z ryczałtu,
• dodatkowe podstawy opodatkowania – obowiązek płacenia podatku od ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (np. firmowe auta użytkowane prywatnie),
• brak elastyczności strukturalnej – całkowity zakaz posiadania udziałów w innych podmiotach krajowych lub zagranicznych,
• konieczność stałego monitoringu – potrzeba ciągłej analizy rozliczeń spółki z jej wspólnikami pod kątem ukrytych transferów kapitału.

CIT estoński – jak liczyć?

W estońskim CIT nie obliczasz podatku od klasycznego dochodu, czyli różnicy między przychodami podatkowymi a kosztami. Podstawę ustalasz dla konkretnego rodzaju dochodu objętego ryczałtem. Przy wypłacie zysku jest nią co do zasady część zysku netto przeznaczona do podziału, a przy ukrytych zyskach lub wydatkach niezwiązanych z działalnością – wartość danego świadczenia lub wydatku.

Stawka ryczałtu wynosi 10% podstawy opodatkowania dla małego podatnika oraz podatnika rozpoczynającego działalność, a dla pozostałych spółek – 20%. Jeżeli mały podatnik przeznaczy 100 000 zł zysku do wypłaty wspólnikom, CIT estoński od tej podstawy wyniesie 10 000 zł. Przy stawce 20% podatek od takiej samej podstawy wyniesie 20 000 zł. Wypłata dywidendy wywołuje również skutki podatkowe po stronie wspólnika.

Samo porównanie stawek nie wystarcza do oceny opłacalności ryczałtu. Uwzględnij sposób wykorzystania zysku, wypłaty na rzecz wspólników i ryzyko ukrytych zysków. Doradztwo podatkowe Warszawa Mokotów w Account obejmuje wsparcie przy ocenie warunków wejścia w estoński CIT i jego rozliczaniu.