PIT, czyli podatek dochodowy od osób fizycznych, jest jednym z podstawowych podatków funkcjonujących w polskim systemie podatkowym. Dotyczy większości osób osiągających dochody – zarówno pracowników, przedsiębiorców, jak i osób uzyskujących przychody z umów cywilnoprawnych czy najmu.
Choć samo pojęcie PIT-u jest powszechnie znane, każdego roku wiele osób ma wątpliwości dotyczących progów podatkowych, terminów rozliczeń czy zasad korzystania z ulg i wspólnego rozliczenia. W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z podatkiem dochodowym od osób fizycznych w 2025 i 2026 roku.
Co to jest PIT? Definicja
PIT (Personal Income Tax) to podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli podatek obejmujący dochody osiągane przez osoby prywatne. Dotyczy zarówno osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, jak i osób prowadzących działalność gospodarczą, wykonujących umowy cywilnoprawne czy uzyskujących przychody z najmu lub innych źródeł.
W praktyce PIT jest jednym z najczęściej rozliczanych podatków w Polsce. Obowiązek jego opłacania powstaje w momencie osiągania dochodu, czyli nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania. W zależności od rodzaju aktywności zawodowej oraz wybranej formy opodatkowania sposób rozliczania podatku może się jednak znacząco różnić.
W przypadku pracowników część formalności realizuje pracodawca jako płatnik podatku: pobiera zaliczki na PIT i przekazuje je do urzędu skarbowego. Przedsiębiorcy samodzielnie odpowiadają natomiast za wyliczanie i opłacanie zaliczek oraz przygotowanie rocznego rozliczenia podatkowego.
Do kiedy trzeba zapłacić podatek PIT?
Roczne zeznanie podatkowe należy złożyć w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
Przykładowo, PIT za 2025 rok musiał być złożony do 30 kwietnia 2026 roku,
Przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą obowiązują także zaliczki na podatek dochodowy: miesięczne lub kwartalne, w zależności od wybranej formy rozliczeń.
Ile wynosi podatek dochodowy od osób fizycznych? Stawka podatku dochodowego
Wysokość podatku zależy m.in. od rodzaju uzyskiwanego dochodu, wybranej formy opodatkowania, wysokości przychodów i kosztów, przysługujących ulg podatkowych i sposobu rozliczenia.
Podatek PIT może być bowiem rozliczany według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu – w zależności od rodzaju działalności i wybranej formy opodatkowania.
W 2025 i 2026 roku podstawowa skala podatkowa PIT obejmuje dwa progi podatkowe:
- 12% — dla dochodów do 120 000 zł rocznie,
- 32% — dla nadwyżki ponad 120 000 zł.
Oznacza to, że po przekroczeniu pierwszego progu wyższa stawka podatku dotyczy wyłącznie części dochodu przekraczającej limit 120 tys. zł.
Dla wielu przedsiębiorców istotną alternatywą pozostaje również:
- podatek liniowy 19% – to rozwiązanie często wybierane przez przedsiębiorców osiągających wyższe dochody. Największą zaletą podatku liniowego jest stała stawka 19% niezależnie od wysokości dochodu. Oznacza to, że po przekroczeniu progu 120 000 zł przedsiębiorca nie przechodzi na wyższą, 32-procentową stawkę podatku,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – ryczałt polega na opodatkowaniu przychodu bez uwzględniania kosztów jego uzyskania. Przekłada się to na prostsze rozliczenia i mniejszy zakres ewidencji księgowej. Rozwiązanie to może być korzystne dla działalności generujących niewielkie koszty operacyjne, np. w wybranych usługach IT, marketingowych czy doradczych.
Wybór odpowiedniej formy opodatkowania powinien być dopasowany do rodzaju działalności, poziomu kosztów oraz przewidywanych dochodów. Jeżeli zastanawiają się Państwo, jaką formę opodatkowania wybrać, prosimy o kontakt – oferujemy doradztwo podatkowe Warszawa.
Jak rozliczyć PIT?
Rozliczenie PIT można zrealizować samodzielnie lub z pomocą księgowego albo doradcy podatkowego. Obecnie większość deklaracji można złożyć elektronicznie, między innymi za pośrednictwem systemu Twój e-PIT.
Podczas rozliczania podatku należy uwzględnić:
- uzyskane dochody,
- koszty uzyskania przychodu,
- pobrane zaliczki,
- przysługujące ulgi podatkowe,
- składki społeczne i zdrowotne,
- sposób rozliczenia (indywidualny lub wspólny).
W przypadku przedsiębiorców szczególne znaczenie ma prawidłowe ustalenie kosztów oraz poprawne rozliczenie działalności gospodarczej zgodnie z wybraną formą opodatkowania.
Jak działa kwota zmniejszająca podatek?
Kwota zmniejszająca podatek jest związana z kwotą wolną od podatku. Obecnie kwota wolna wynosi 30 000 zł, co przekłada się na zmniejszenie podatku o maksymalnie 3600 zł rocznie.
Oznacza to, że osoby rozliczające się według skali podatkowej płacą niższy podatek dzięki zastosowaniu mechanizmu zmniejszającego wysokość zobowiązania wobec urzędu skarbowego.
Kwota zmniejszająca podatek może być uwzględniana przez pracodawcę podczas naliczania wynagrodzenia, podczas rocznego rozliczenia PIT lub przy wyliczaniu zaliczek w działalności gospodarczej.
Wspólne rozliczenie małżonków
Wspólne rozliczenie PIT pozwala małżonkom obliczyć podatek od połowy łącznych dochodów, a następnie podwoić wynik. Rozwiązanie to może być korzystne szczególnie wtedy, gdy jedna osoba osiąga znacznie wyższe dochody niż druga.
Aby skorzystać ze wspólnego rozliczenia, należy spełnić określone warunki, m.in.:
- pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy,
- posiadać wspólność majątkową,
- rozliczać się według skali podatkowej.
W wielu przypadkach wspólne rozliczenie pozwala ograniczyć wysokość podatku dzięki uniknięciu wejścia w wyższy próg podatkowy.
Podatek dochodowy PIT – co należy zapamiętać?
PIT to podstawowy podatek obejmujący dochody osób fizycznych. Wysokość zobowiązania zależy między innymi od osiąganych dochodów, wybranej formy opodatkowania oraz dostępnych ulg podatkowych.
W 2025 i 2026 roku nadal obowiązuje skala podatkowa:
- 12% do 120 000 zł dochodu,
- 32% powyżej tego limitu.
Należy pamiętać o terminowym składaniu deklaracji, możliwości wspólnego rozliczenia małżonków i wyborze odpowiedniej formy opodatkowania działalności gospodarczej. Prawidłowe rozliczenie PIT ma znaczenie nie tylko dla zgodności z przepisami, ale również dla bezpieczeństwa finansowego i ograniczenia ryzyka błędów podatkowych.